अपांग अर्जुनको दैनिकी नै बेग्लै

बिहान देखि साँझसम्म काममै व्यस्त

यज्ञमूर्ति तिमिल्सिना/पाल्पा २७ माघ

बिहानीको मिर्मिरे घाममा तानसेनको नारायणस्थान मन्दिरको घण्टी बजेपछि अर्जुन विकको दिनचर्या सुरु हुन्छ । दिनभरीमा ३ ठाउँमा काम गरेर भ्याउँछन्, उनी ।
आजभन्दा २८ वर्षअघि बाल्लुंगको बोवाङ गाविस-८ मा जन्मिएका अर्जुन शारीरिक अपांग हुन्, उनको देब्रे खुट्टा छैन । ६-७ वर्षको उमेरमा सर्पले टोकेपछि उपचारको क्रममा उनको खुट्टा काट्नुपरेको हो । त्यसपछि अपांग जीवन बिताउँदै आएका उनी एक वर्षअघि तानसेन आएका हुन् ।
अर्जुन बिहान उठ्नेबित्तिकै असनटोलको एउटा रेष्टुरेण्टमा भाँडा धुन पुग्छन्, ९ बजेपछि सिल्खानटोलस्थित अर्को रेष्टुरेण्टमा जान्छन् । १२ बजेपछि तानसेनका विभिन्न निर्माण स्थलहरुमा ट्रक, ट्रयाक्टरबाट सामान अनलोड गर्ने काम सुरु हुन्छ र साँझसम्म चल्छ । यति धेरै काम गर्दा गाह्रो हुँदैन ? भन्ने प्रश्नमा उनले भने 'अब त बानी लागिसक्यो ।’ बाबुले दुईवटी श्रीमती बिहे गरेर कान्छीआमासाग छुट्टै बस्न थालेपछि उनका दुःखका दिन सुरु भएका हुन् । आमाले दिनभर काम गरेर उनी र भाइलाई पाल्नुपर्ने बाध्यता भएपछि उनी विद्यालय जान छोडेका हुन् । 'खर्चले नै नपुग्ने भएपछि छोड्नै पर्‍यो’ उनले भने 'कापी, कलमबिना स्कुल जान भएन क्यारे ।’ अर्जुनले दुई कक्षासम्म मात्र पढेका छन् ।
अपांगलाई सरकारले भत्ताको व्यवस्था गरेको भएपनि उनले हालसम्म भत्ता पाएका छैनन् । उहीँ गाउँमै छँदा गाविसमा सोधेको मिल्दैन भने’ उनले सोझो पाराले भने तर किन मिल्दैन भनेका हुन् उनलाई थाहा छैन । उनीसाग अपांग परिचय पत्र समेत छैन । 'प्रशासनमा गएको थिएँ’ उनले भने 'तर त्यहाँ कसैलाई परिचय पत्र दिइएकै छैन, दिन मिल्दैन भने ।’ अपांग भएपनि उनी दिनहुँ शारीरिक श्रम गर्छन् । 'बानी भएपछि त त्यति असजिलो हुँदैन’ उनले भने 'आँटनै ठूलो कुरा हो, आँटेपछि सकिन्छ ।’
मुलुकमा अपांगको नाममा करोडौ खर्च हुने गरेको यथार्थ सबैलाई थाहा छ । तर, अर्जुन जस्ता पहुँच नभएकाहरूसम्म त्यो रकम पुग्दैन । धेरैजसो रकम छलफल र गोष्ठीमै सकिने गरेको छ । गोष्ठीबाट बचेको रकम तल जिल्लामा विनियोजित गर्दा पनि पहुँच नभएकाहरूले पाउँदैनन् । कुनै शक्तिको मुख नताकी मुलुकमा सर्वसाधारण जनता भएर जनताको अधिकार कहिले पाइन्छ ? सरोकारवालाहरूसाग प्रश्न गर्नु पर्ने भएको छ ।

अपांगता सरोकार - थप सामग्री